परम (परमे) पाध्याय र प्रतिमाको धुरकोट रजस्थल आगमन तथा त्यहाँको ऐतिहासिक यात्राबारे पढ्नुहोस्।
धुरकोट रजस्थलमा आगमन
वंशको यात्रामा केही स्थानहरू विशेष महत्वका हुन्छन्। धुरकोट रजस्थल, गुल्मी पनि प्रस्तुत वंशावलीमा महत्वपूर्ण स्थानका रूपमा आएको छ। यहाँको प्रसंगले पुस्तागत इतिहाससँगै बसाइँसराइ र तत्कालीन सामाजिक सम्बन्धबारे पनि जानकारी दिन्छ।
वंशावलीमा उल्लेख भएअनुसार, परम (परमे) पाध्याय पन्थी–प्रतिमा पाध्याय पन्थी आफ्ना पिता जोखुसहित धुरकोट रजस्थलमा बसाइँ सरेका थिए। स्रोतले यो बसाइँसराइलाई त्यहाँ शासन गरिरहेका मल्ल ठकुरी राजासँग जोड्दै, उहाँहरूको अनुरोधमा धुरकोट रजस्थलमा आएको विवरण प्रस्तुत गरेको छ।
स्रोतमा धुरकोटलाई तत्कालीन “७०० धुरकोट” राज्यका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। त्यहाँका मल्ल ठकुरी शासकहरूले उहाँको वंशलाई आफ्नो गुरुकुल बनाएको विवरण पनि वंशावलीमा दिइएको छ। यी विवरणहरू यस वंशावलीमा प्रस्तुत ऐतिहासिक सामग्रीका रूपमा लिनुपर्छ।
परम–प्रतिमापछि धुरकोट रजस्थलसँग जोडिएका विभिन्न पुस्ताहरूको विवरण क्रमशः प्रस्तुत हुँदै जान्छ। वंशावलीमा गौतम, उद्धव, शम्भु, वसन्त, सर्वदास, धौलु, जोखु र परमसम्मको पुस्तागत क्रमसँगै त्यसपछिका सन्ततिहरूको विवरण पनि समेटिएको छ।
धुरकोट रजस्थलसँग सम्बन्धित शाखाहरू समयक्रममा विभिन्न स्थानमा फैलिएको विवरण पनि पाइन्छ। केही सन्तानहरू रजस्थलमै बसे भने केही शाखाहरू अर्घाखाँचीका विभिन्न स्थान, प्युठान, दाङलगायत क्षेत्रमा बसाइँ सरेको उल्लेख छ। उदाहरणका रूपमा, हरिकेश पाध्याय पन्थी रजस्थलमै बसोवास गरेको तथा बासुदेव पाध्याय पन्थीका सन्तान विभिन्न स्थानमा बसाइँ सरेको विवरण स्रोतमा छ।
धुरकोट रजस्थलको यो प्रसंगले एउटा परिवार कसरी एउटा स्थानमा स्थापित हुँदै पछि विभिन्न ठाउँमा फैलिँदै गयो भन्ने बुझ्न मद्दत गर्छ। यस यात्रामा स्थान परिवर्तनसँगै पुस्तागत सम्बन्धहरू पनि जोडिँदै गए, जसलाई आजको वंशावलीमा क्रमबद्ध रूपमा हेर्न सकिन्छ।
धुरकोट रजस्थल केवल एउटा बसोवासको स्थानको रूपमा मात्र होइन, यस वंशावलीमा पुस्तागत यात्राको महत्वपूर्ण अध्यायका रूपमा प्रस्तुत भएको छ।
